Top 10 Bài thơ hay nhất về Bác Hồ kính yêu của dân tộc ta

27-04-2021 10 49764 0 0

Báo lỗi

Chủ Tịch Hồ Chí Minh vĩ đại- người cha già kính yêu của dân tộc, anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Bác Hồ còn là danh nhân văn hóa toàn cầu, một thi sĩ lớn trong nền văn học Việt Nam. Người đã làm nên lịch sử giang sơn, đưa giang sơn ra khỏi những năm tháng gian khổ cùng cực, dành lại độc lập tự do, cho nhân dân cuộc sống ấm no. Dù người đã mãi đi xa, nhưng với những gì Bác Hồ để lại đời đời sâu luôn luôn nhớ mãi. Vì thế suốt cuộc đời Bác là đề tài sáng tác cho những tác phẩm đủ thể loại… viết về Bác Hồ là khơi gợi những nguồn cảm hứng bất tận để những nhà thơ cho phát hành những áng thơ bất hủ về Người. những thi sĩ lớn của nền văn học Việt Nam cũng không thể không nhắc về Người, tiếp về sau là top 10 bài thơ hay nhất về Bác, ca tụng phẩm chất, đạo đức và trí tuệ của Người.

12345678910

1


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Sáng tháng năm – Tố Hữu

Vui sao một sáng tháng Năm
Đường về Việt Bắc lên thăm Bác Hồ
Suối dài xanh mướt nương ngô
Bốn phương lồng lộng thủ đô gió ngàn…

Bác kêu con đến bên bàn
Bác ngồi Bác viết nhà sàn đơn sơ
Con bồ câu trắng ngây thơ
Nó đi tìm thóc quanh bồ công văn

Lát rồi, chim nhé, chim ăn
Bác Hồ còn bận khách văn đến nhà

Bàn tay con nắm tay cha
Bàn tay Bác ấm vào da vào lòng.

Bác ngồi đó, lớn mênh mông
Trời xanh biển rộng ruộng đồng nước non…
Bác Hồ, cha của chúng con
Hồn của muôn hồn
Cho con được ôm hôn má Bác
Cho con hôn mái đầu tóc bạc
Hôn chòm râu mát rượi hoà bình!

Ôi cái tên kính yêu Hồ Chí Minh!
Trong sáng lòng anh du kích
Nửa đêm bôn tập diệt đồn
Vững tay người chiến sĩ nông thôn
Bắt sỏi đá phải thành sắn gạo
Anh thợ, má anh vàng thuốc pháo
Cánh tay anh dày sẹo lửa gang
Ôi những em đốt đuốc đến trường làng
Và những chị dân công mòn đêm vận tải!
những anh chị, những em ơi, có phải
Mỗi khi lòng ta xao xuyến rung rinh
Môi ta thầm kêu Bác: Hồ Chí Minh!
Và mỗi trận, mỗi mùa vui thắng lợi
Đôi mắt Bác hiện lên cười phấn khởi
Ta lớn cao lên, bay bổng diệu kỳ
Trên đường dài, hai cánh đỡ ta đi…

Bác Hồ đó, là lòng ta yên tĩnh
Ôi người cha đôi mắt mẹ hiền sao!
Giọng của Người, không phải sấm trên cao
Thấm từng tiếng, ấm vào lòng mong ước
Con nghe Bác, tưởng nghe lời non nước
Tiếng ngày xưa và cả tiếng mai sau…

Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị
Màu quê nhà bền chắc đậm đà
Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta
Ta bỗng lớn ở bên Người một chút…
Bác Hồ đó, ung dung châm lửa hút
Trán mênh mông, thanh thản một vùng trời.
Không gì vui bằng mắt Bác Hồ cười
Quên tuổi già, tươi mãi tuổi đôi mươi!
Người rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người.

Hồ Chí Minh
Người ở khắp nơi nơi

Hồn biển lớn đón muôn lời thủ thỉ
Lắng từng câu, từng ý vẫn chưa thành
Người là Cha, là Bác, là Anh
Quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ
Người ngồi đó, với cây chì đỏ
Vạch đường đi, từng bước, từng giờ…

Không gì vinh bằng chiến đấu dưới cờ
Đảng chói lọi Hồ Chí Minh vĩ đại!
Con nhớ hết mỗi lời Người dạy:
Kháng chiến gian truân, kháng chiến trường kỳ
Bác bảo đi, là đi
Bác bảo thắng, là thắng
Việt Nam có Bác Hồ
toàn cầu có Xta-lin
Việt Nam phải tự do
toàn cầu phải hoà bình!
Chúng con chiến đấu hy sinh
Tấm lòng son sắt, đinh ninh lời thề.

Bắt tay Bác tiễn ra về
Nhớ hoài buổi sáng mùa hè chiến khu…

(5-1951)

Lời bình:

Bài thơ này được nhà thơ Tố Hữu viết tại Chiến khu Việt Bắc năm 1951, khi nhà thơ được gặp Bác về công tác tuyên truyền. Mở đầu bài thơ là cảnh sắc tươi thắm, hùng vĩ của núi rừng Việt Bắc, Bác kính yêu ngồi làm việc trong nhà sàn nhỏ trên ngọn đồi thấp um tùm cây xanh; dưới chân đồi, suối rì rào chảy , làm hiện ra trước mắt người đọc cảnh sắc thiên nhiên của miền quê nhà Cách mạng – Việt Bắc. Trên nền cảnh vật tươi đẹp mà hùng vĩ ấy, hình ảnh Bác hiện lên thật rõ nét. Tâm hồn Người như lộng gió. Người là người nâng cánh cho ta, là nơi ta tìm về yên tĩnh. Là người cha, song Bác có đôi mắt mẹ hiền; giọng của Người thấm từng tiếng ấm vào lòng mong ước,… là lời non nước có tiếng ngày xưa, tiếng mai sau…Hết lời ca tụng Bác mà không sợ quá lời, bởi ở Bác quy tụ nhiều vẻ đẹp và sự cao thượng. Đặc biệt, Tố Hữu thể hiện sự tinh ý khi mô tả đôi mắt Người cha ” không con và lại hóa triệu con” ấy. Mỗi lần viết về đôi mắt Bác là mỗi lần để Tố Hữu thể hiện những vẻ đẹp trong con người Bác. có những lúc đôi mắt là hình tượng của tấm lòng nhân hậu với một tình thương yêu cao quý mênh mông: “Ôi người cha đôi mắt mẹ hiền sao”. có những lúc đôi mắt Bác lại tượng trưng cho một sức mạnh tinh thần lớn lao, có sức nâng đỡ chúng ta trên con đường đấu tranh cách mạng. Bác Hồ là đẹp nhất, ở Bác là phẩm chất, là đạo đức, dự giản dị, cần kiệm liêm chính, là một tấm lòng yêu nước thương dân không gì sánh nổi. Người sẽ sống mãi trong lòng những người con đất Việt. Mỗi chúng ta luôn luôn tự hào về Bác kính yêu, nguyện làm theo lời Bác dạy để xây dựng quê nhà giang sơn như những gì Người đã hằng mong ước, trăn trở đến tận những giây phút cuối đời.

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ


2


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Đêm nay Bác không ngủ – Minh Huệ

Anh đội viên thức dậy
Thấy trời khuya lắm rồi
Mà sao Bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác không ngủ.

Lặng yên bên bếp lửa
Vẻ mặt Bác trầm ngâm
Ngoài trời mưa lâm thâm
Mái lều tranh xơ xác.

Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.

Rồi Bác đi dém chăn
Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột
Bác nhón chân nhẹ nhàng.

Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng.

Thổn thức cả nỗi lòng
Thầm thì anh hỏi nhỏ:
– Bác ơi! Bác vẫn chưa ngủ?
– Bác có lạnh lắm không?

– Chú cứ việc ngủ ngon
Ngày mai đi đánh giặc!
Vâng lời anh nhắm mắt
Nhưng bụng vẫn bồn chồn.

Không biết nói gì hơn
Anh nằm lo Bác ốm
Lòng anh cứ bộn bề
Vì Bác vẫn thức hoài.

Chiến dịch hãy còn dài
Rừng lắm dốc lắm ụ
Đêm nay Bác không ngủ
Lấy sức đâu mà đi!

– Lần thứ ba thức dậy
Anh hốt hoảng giật mình
Bác vẫn ngồi đinh ninh
Chòm râu im phăng phắc.

Anh vội vàng nằng nặc:
– Mời Bác ngủ Bác ơi!
Trời sắp sáng mất rồi
Bác ơi, mời Bác ngủ.

– Chú cứ việc ngủ ngon
Ngày mai đi đánh giặc
Bác thức thì mặc Bác
Bác ngủ không an lòng

Bác thương đoàn dân công
Đêm nay ngủ ngoài rừng
Rải lá cây làm chiếu
Manh áo phủ làm chăn…

Trời thì mưa lâm thâm
Làm sao cho khỏi ướt
Càng thương càng nóng ruột
Mong trời sáng mau mau.

Anh đội viên nhìn Bác
Bác nhìn ngọn lửa hồng
Lòng vui sướng mênh mông
Anh thức luôn cùng Bác.

Đêm nay Bác ngồi đó
Đêm nay Bác không ngủ
Vì một lẽ thường tình
Bác là Hồ Chí Minh.

1951

Nguồn: Thơ Việt Nam 1945-1975, NXB Tác phẩm mới, Hà Thành, 1976

Lời bình:

Được sáng tác trong những năm tháng gian khổ và đẫm máu của trận chiến tranh kháng chiến chống Pháp, qua việc mô tả một đêm không ngủ của Bác, nhà thơ Minh Huệ đã xây dựng nên một hình tượng Hồ Chí Minh giữa đời thường vừa gần gũi, thân tình, vừa thiêng liêng trước mắt người đọc. Đêm nay Bác không ngủ mãi mãi là một bài ca làm rung động trái tim muôn triệu con người. Giữa trời khuya, cái rét cái lạnh của miền tây-bắc xa xôi, nơi chiến trường của quân đội ta, anh đội viên đã ngủ một giấc, tỉnh dậy thấy hình ảnh Bác thì vẫn đang thổn thức, trầm ngâm ngồi lặng yên bên bếp lửa , khuôn mặt đầy suy tư và lo lắng làm anh không khỏi xúc động. trải qua tâm trạng của anh đội viên, người đọc thấy tình cảm của tác giả với Bác hết sức kính trọng và mến yêu. Minh Huệ đã tìm ra cách thể hiện đặc sắc riêng của tớ. Từng lời thoại của hai nhân vật Bác và anh đội viên trong bài thơ làm nổi trội tính cách của từng nhân vật, rất sinh động và truyền cảm.Màu sắc dân ca phối kết hợp với không khí cổ tích diệu kỳ làm nên vẻ đẹp độc đáo của bài thơ. Cảnh rừng đêm mưa lâm thâm, ngọn lửa hồng, mái tóc bạc, chòm râu im phăng phắc là bốn nét vẽ đầy ấn tượng về Bác Hồ và tấm lòng yêu nước, thương dân của Bác. Bài thơ như một bức ký họa chân dung Hồ Chí Minh mà tác giả là người duy nhất chớp được khoảnh khắc hiếm có, đẹp đến thiêng liêng, lay động trái tim người đọc đó. Bài thơ làm ta thêm yêu, thêm tự hào về Người cha già kính yêu của dân tộc với những phẩm chất sáng ngời và cao đẹp.

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ

3


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Người đi tìm hình của nước – Chế Lan Viên

giang sơn đẹp cực kì. Nhưng Bác phải ra đi
Cho tôi làm sóng dưới con tàu tiễn đưa Bác
Khi bờ bãi dần lui làng xóm khuất
Bốn phía nhìn không một bóng hàng tre

Đêm xa nước thứ nhất, ai nỡ ngủ
Sóng vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng quê nhà
Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở
Xa nước rồi, càng hiểu nước đau thương

Lũ chúng ta ngủ trong giường chiếu hẹp
Giấc mơ con đè nát cuộc đời con
Hạnh phúc đựng trong một tà áo đẹp
Một mái nhà yên rủ bóng xuống tâm hồn

Trăm cơn mơ không chống nổi một đêm dày
Ta lại mặc cho mưa tuôn và gió thổi
Lòng ta thành con rối
Cho cuộc đời giật dây

Quanh hồ Gươm không ai bàn chuyện vua Lê
Lòng ta đã thành rêu phong chuyện cũ
Hiểu sao hết những tấm lòng lãnh tụ
Tìm đường đi cho dân tộc theo đi

Hiểu sao hết “Người đi tìm hình của Nước”
Không phải hình một bài thơ đá tạc nên người
Một góc quê nhà nửa đời quen thuộc
Hay một đấng vô hình sương khói xa xôi

Mà hình giang sơn hoặc còn hoặc mất
Sắc vàng nghìn xưa, sắc đỏ tương lai
Thế đi đứng của toàn dân tộc
Một cách vin hoa cho hai mươi lăm triệu con người

Có nhớ chăng hỡi gió rét thành Ba Lê
Một viên gạch hồng, Bác chống lại cả một mùa băng giá
Và sương mù thành Luân Đôn, ngươi có nhớ
Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya?

Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể
Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi
Những đất tự do, những trời nô lệ
Những con đường cách mạng đang tìm đi

Đêm mơ nước, ngày thấy hình của nước
cây cối trong chiêm bao xanh sắc biếc quê nhà
Ăn một miếng ngon cũng đắng lòng vì Tổ quốc
Chẳng yên lòng khi ngắm một nhành hoa

Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây?
Sông Hồng chảy về đâu? Và lịch sử?
khi nào dải Trường Sơn bừng giấc ngủ
Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây?

Rồi cờ sẽ ra sao? Tiếng hát sẽ ra sao?
Nụ cười sẽ ra sao?
Ơi, độc lập!
Xanh biết mấy là trời xanh Tổ quốc
Khi tự do về chói ở trên đầu

Kìa mặt trời Nga bừng chói ở phương Đông
Cây cay đắng đã ra mùa quả ngọt
Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc
Sao vàng bay theo liềm búa công nông

Luận cương đến Bác Hồ. Và Người đã khóc
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin
Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách gấp
Tưởng bên phía ngoài, giang sơn đợi mong tin

Bác reo lên một mình như nói cùng dân tộc
“Cơm áo là đây! Hạnh phúc đây rồi!”
Hình của Đảng lồng trong hình của Nước
Phút khóc thứ nhất là phút Bác Hồ cười

Bác thấy:
dân ta bưng bát cơm mồ hôi nước mắt
Ruộng theo trâu về lại với người cày
Mỏ thiếc, hầm than, rừng vàng, bể bạc
không hề người bỏ xác bên đường ray

Giặc nước đuổi xong rồi. Trời xanh thành tiếng hát
Điện theo trăng vào phòng ngủ công nhân
Những kẻ quê mùa đã thành trí thức
Tăm tối cần lao nay hoá những anh hùng

Nước Việt Nam nghìn năm Đinh Lý Trần Lê
Thành nước Việt nhân dân trong mát suối
Mái rạ nghìn năm hồng thay sắc ngói
Những đời thường cũng đều có bóng hoa che

Ôi! Đường đến với Lênin là đường về Tổ quốc…
Tuyết Mat-xcơ-va sáng ấy lạnh trăm lần
Trong tuyết trắng như đọng nhiều nước mắt
Lênin mất rồi. Nhưng Bác chẳng dừng chân

Luận cương của Lênin theo Người về quê Việt
Biên giới còn xa. Nhưng Bác thấy đã đi vào rồi
Kìa, bóng Bác đang hôn lên hòn đất
Lắng nghe trong màu hồng, hình giang sơn phôi thai

-1960-

Nguồn:
1. Ánh sáng và phù sa, NXB Văn học, 1960
2. Chế Lan Viên toàn tập, Vũ Thị Thường sưu tập và biên soạn, NXB Văn học, 2002

Lời bình:

Mang cốt cách sử thi, bài thơ “Người đi tìm hình của nước”, Nhà thơ Chế Lan Viên hồi ức, tái hiện những sự kiện từ phút giây Bác rời xa giang sơn , đi tìm con đường giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân khỏi cuộc sống lầm than đến phút giây Bác trở về hôn lên hòn đất Tổ quốc sau hơn ba mươi năm bôn ba quốc tế. Bác ra đi tìm hình của nước, vì nước mất nhà tan, Tổ quốc bị xóa tên trên map toàn cầu. Hình ảnh Bác nâng hòn đất Tổ quốc lên hôn sau bao nhiêu năm xa cách, lắng nghe trong màu hồng hình giang sơn phôi thai được đưa vào làm câu kết bài thơ đã gây cho người đọc sự cảm kích, tự hào, đầy cảm hứng về lãnh tụ kính yêu và việc đã tìm thấy hình của nước thiêng liêng. Người đi tìm hình của Nước là một bài thơ có sức khái quát cao, giàu ý tưởng; nhiều câu thơ tinh luyện, lấp lánh trí tuệ. Nghiêng về khám phá sự vĩ đại của vị lãnh tụ, Người đi tìm hình của nước của Chế Lan Viên xứng đáng là một đại diện xuất sắc. Toàn bộ bài thơ là sự xúc động trước vẻ đẹp lớn lao, kỳ vĩ của vĩ nhân Hồ Chí Minh, là việc khắc họa hình ảnh một con người siêu phàm – người đã kiếm tìm và khai sinh ra nước Việt Nam mới. Tứ thơ thể hiện qua đầu đề bài thơ cũng hết sức độc đáo. Người đi tìm hình của nước thực sự là hình tượng một vĩ nhân “đẻ phát hành”, một con người “đẻ đất, đẻ nước”. Hành trình của một con người lớn lao đi tìm hình hài cho một giang sơn, một dáng hình Tổ quốc. Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi, đi khắp những đất tự do, những trời nô lệ, những con đường cách mạng… để mang về quê nhà còn đang nhuốm máu. Tư duy thơ vốn ưa phức tạp hóa, rắc rối hóa của Chế Lan Viên vẫn chưa chịu dừng lại ở đây. Ông muốn phiêu lưu hơn chút nữa. Ông muốn cái “hình của nước” phải thực sự trở thành một sinh thể, một sinh mệnh. Sinh mệnh ấy muốn chứng tỏ sự sống chính thức của tớ. Có như thế hình tượng thơ mới trở thành kỳ ảo, hình tượng người đẻ đất, đẻ nước mới trở thành kỳ vĩ và tứ thơ mới trở thành kỳ bí: Hình của Ðảng lồng trong hình của Nước – Phút khóc thứ nhất là phút Bác Hồ cười. Cả bài thơ là tiếng lòng yêu nước của Bác, yêu nước hơn cả sinh mệnh. Kìa! Bóng Bác đang hôn lên hòn đất – Lắng nghe trong màu hồng hình giang sơn phôi thai. Hình ảnh ấy chẳng phải vừa rất hiện thực vừa rất siêu phàm sao! Người đang lắng nghe sự sống của sinh thể giang sơn đang phôi thai trong lòng mình, lắng nghe sự sống của “cái trứng non sông, bọc hồng giang sơn” như thế, chẳng phải là Người đẻ đất đẻ nước đó sao!

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ

4


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Bác ơi! – Tố Hữu

Tố Hữu

6-9-1969

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Chiều nay con chạy về thǎm Bác

Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!

Con lại lần theo lối sỏi quen

Đến bên thang gác, đứng nhìn lên

Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa?

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội

Rước Bác vào thǎm, thấy Bác cười!

Trái bưởi kia vàng ngọt với ai

Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi

Nǎm canh bớt nặng nỗi thương đời

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi nǎm châu

Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ

Cho hôm nay và cho mai sau…

Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa

Tự do cho từng đời nô lệ

Sữa để em thơ, lụa tặng già

Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

Bác nghe từng bước trên tiền tuyến

Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa.

Bác vui như ánh buổi bình minh

Vui mỗi mầm non, trái chín cành

Vui tiếng ca chung hòa bốn biển

Nâng niu toàn bộ chỉ quên mình.

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch, chẳng vàng son

Mong manh áo vải hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều

Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu?

Ra đi, Bác dặn: “Còn non nước…”

Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên

Mác – Lênin, toàn cầu Người hiền

Ánh hào quang đỏ thêm sông núi Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn

Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.

Lời bình:

Bác ơi! là một trong những vần thơ viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh của nhà thơ Tố Hữu, được sáng tác trong những ngày tang lễ của Chủ tịch Hồ Chí Minh. không những bày tỏ nỗi đau mất mát không gì sánh nổi, bài thơ còn ca tụng và làm sống mãi tâm hồn ngời sáng của vị cha già kính yêu dân tộc. Tình thương, nỗi lo, tấm lòng yêu thương của Bác không những rộng dài theo không gian “năm châu” mà còn trải suốt chiều dài của thời gian “cho hôm nay và cho mai sau”. Tố Hữu đã nhận được ra và ngợi ca đầy trân trọng nỗi đau đời, mối lo lắng đầy sâu rộng, bao la, lâu bền hơn của Bác. Lí tưởng và lẽ sống cao quý của người cha già dân tộc là những niềm yêu, nỗi lo dành trọn cho con người dân tộc và năm châu, cho thế hệ này và thế hệ sau. Lẽ sống ấy vừa vĩ đại, cao lớn, vừa gần gũi, thiêng liêng như muôn mối lo của lòng mẹ, của tình nghĩa tử máu thịt.

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ

5


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: CHÁU NHỚ BÁC HỒ – Thanh Hải

Đêm nay bên bến Ô Lâu

Cháu ngồi cháu nhớ chòm râu Bác Hồ

Nhớ hình Bác giữa bóng cờ

Hồng hào đôi má, bạc phơ mái đầu

Mắt hiền sáng rực như sao

Bác nhìn tận đến Cà Mau sáng ngời

Nhớ khi trǎng sáng đầy trời

Trung thu bác gởi những lời vào thǎm

Nhớ ngày quê cháu tan hoang

Lụt trôi, Bác gởi lúa vàng vào cho

Nhớ khi nhà cháu ra tro

Bác đưa bộ đội về lo che giùm

Bác ơi nhớ mấy cho cùng

Ngoài xa Bác có thấu lòng cháu không.

Đêm đêm cháu những bâng khuâng

Giở xem ảnh Bác cất thầm lâu nay

Nhìn mắt sáng, nhìn chòm râu

Nhìn vầng trán rộng, nhìn đầu bạc phơ

Càng nhìn càng lại ngẩn ngơ

Ôm hôn ảnh Bác mà ngờ Bác hôn.

Bác ơi dù cách núi non

Mà hình Bác vẫn trong lòng không xa

Giặc kia muốn cắt sơn hà

Mà miền Nam vẫn hướng ra Bác Hồ,

Hướng về sắc đỏ ngọn cờ

Về ngày Nam Bắc cõi bờ liền nhau.

Đêm nằm cháu những chiêm bao

Ngày vui thống nhất Bác vào miền Nam.

Cổng chào dựng chật đường quan

Bác đến đình làng Bác đứng trên cao

Bác cười thân thiện biết bao

Bác dặn đồng bào cặn kẽ từng câu

Ung dung Bác vuốt chòm râu

Bác xoa đầu cháu, Bác âu yếm cười.

Đêm nay trǎng lại sáng rồi

Trung thu nhớ bác cháu ngồi cháu trông

Ngoài xa nghe tiếng trống rung

Nghe những nhi đồng nhảy múa hò reo

Bác chắc cũng nhớ cháu nghèo

Miền Nam đau khổ sớm chiều trông ra.

Thanh Hải

8-1956

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ

6


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: THEO CHÂN BÁC – Tố Hữu

Anh dắt em vào cõi Bác xưa

Đường xoài hoa trắng nắng đu đưa

Có hồ nước lặng sôi tăm cá

Có bưởi cam thơm, mát bóng dừa.

Có rào râm bụt đỏ hoa quê

Như cổng nhà xưa Bác trở về

Có bốn mùa rau tươi tốt lá

Như những ngày cháo bẹ măng tre….

Nhà gác đơn sơ, một góc vườn

Gỗ thường mộc mạc, chẳng mùi sơn

Giường mây chiếu cói, đơn chăn gối

Tủ nhỏ, vừa treo mấy áo sờn.

Máy chữ thôi reo, nhớ ngón đàn

Thong dong chiếc gậy gác bên bàn

Còn đôi dép cũ, mòn quai gót

Bác vẫn thường đi giữa trần gian…

Bụt mọc dầm chân đứng đợi ai

Quanh hồ thấp thoáng bóng hôm mai

Ngọn đèn kia thức bên ai đó

Mà dạ hương còn phảng phất bay!

Ô vẫn còn đó đó đây, của những em

ông xã thư mới mở, Bác đang xem

Chắc Người thương lắm lòng con trẻ

Nên để bâng khuâng gió động rèm…

Con cá rô ơi, chớ có buồn

Chiều chiều Bác vẫn gọi rô luôn

Dừa ơi, cứ nở hoa đơm trái

Bác vẫn chăm tay tưới ướt bồn

Ôi lòng Bác vậy, cứ thương ta

Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa

Chỉ biết quên mình, cho toàn bộ thảy

Như dòng sông chảy, nặng phù sa.

Như đỉnh non cao tự giấu hình

Trong rừng xanh lá, ghét hư vinh

Bác mong con cháu mau khôn lớn

Nối gót ông cha, bước kịp mình.

Ta vào thăm Bác, gặp Lê-nin

Trán rộng yêu thương, dõi mắt nhìn

Người đến cùng ta, ngồi với Bác

Như hình với bóng, một anh linh.

Thơ: Tố Hữu

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ

7


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Viếng Lăng Hồ Chủ Tịch – Viễn Phương

Con ở miền Nam ra thăm Lăng Hồ Chủ Tịch
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh Lăng Hồ Chủ Tịch
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này…

4-1976

Lời bình:

Năm 1976, sau khi cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, giang sơn thống nhất, lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, Viễn Phương ra thăm miền Bắc, vào lăng viếng Bác Hồ. Bài thơ này được sáng tác trong lượt đó và in trong tập thơ Như mây mùa xuân (1978).

Bài thơ này đã được nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ nhạc thành bài hát cùng tên.

Nguồn: Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Giáo dục, Hà Thành, 1987

Lăng Bác Hồ
Lăng Hồ Chủ Tịch Hồ

8


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Muôn vàn tình thân yêu trùm lên khắp quê nhà – Việt Phương

I

Trời đổ mưa, đi viếng Bác, đồng bào chờ, bị ướt
Bác thương đồng bào, con biết Bác không vui

Ngừng đập trái tim tột bậc con người
cây cối đất trời không thật nữa
Mặt ta nhìn sắc màu cũng giả
Ôi ước gì không thật cả nỗi đau mồ côi

Con đóng cửa buồng, ở mình con với Bác
vẫn chưa muốn cùng ai chia bớt nỗi đau này
Quanh người con và trong con toàn bộ đều bỗng khác
Bác qua đời rồi sao con vẫn ngồi đây
Con không thể nghĩ rằng Bác Hồ đã mất
Mà nắng vẫn chuyền như sóc giữa lùm cây.

Con chim đuôi dài được Bác chở che vẫn bay về trước cổng
Cây vú sữa đầu nhà đang xoè rộng tán sum suê
Bầy cá rô phi nhớ giờ Bác cho ăn lại ngoi lên đớp sóng
Con ra đường quen đứng ngóng Bác quay về

Hôm nay trên vườn ta trời uy nghi lồng lộng
Hàng bụt mọc trầm tư vút thẳng bên bờ ao
Gió heo may trong cành đa lao xao tìm gọi nắng
Lê-Nin trên bàn đang chờ đón Bác đi vào

Bác ơi lúa mùa này đồng thấp đồng cao lên đẹp lắm
Cơn bão vào đất liền đi chậm lại rồi tan
Mua bia đã bớt xếp hàng và anh em còn cố gắng
Đêm qua 140 bốt đồn thù bị ta đánh trong Nam
Con trữ những loại tin đứng chờ đây mong từ Bác một lời ánh sáng
Như từ lâu nay con thường vẫn hay làm
Bác lại về đi Bác ơi sau mấy ngày đi vắng
Khoẻ mạnh hồng hào trong nắng óng vườn cam

II

Đêm nay nghìn vạn chúng con xếp thành hàng đi viếng Bác
Ôi làm sao nguôi được nhớ thương này
Chúng con đi cho cả người vắng mặt
Người vẫn chưa sinh người đã khuất cũng về đây
Việt Nam đau cả lòng người dạ đất
Sao mùa thu như nước mắt trời mây
Chúng con đi theo tiếng người phía trước
Đường Hùng Vương dân tộc đi từ dựng nước đến ngày nay
Hãy về đây lũ làng Tây Nguyên đánh tiếng cồng thương xót
Những con nước Cửu Long bát ngát đợt Cha về
Đội áo tím sông Hương diệt Mỹ xong bỗng bồi hồi ngạc nhiên
Khi biết tiếng súng mình tai Bác vẫn hằng nghe
Về đây những tấm lòng trung kiên trong chuồng cọp
Vết tím bầm thân ghi tạc những câu thề
Về đây bà mẹ nghèo ở miền cao Hát Lót
Đã nhiều đêm gặp Bác giữa cơn mê

Hãy về đây những thợ xúc và lái xe khu mỏ
Vùng than ơi Người nhắc nhở bao lần
Những o gái Vĩnh Linh đầu tuyết lửa
Mơ Bác Hồ thương gian khổ vào thăm
Ông ké già nhà bên chân Pác Bó
Còn bàng hoàng hôm gặp gỡ đầu xuân
Những chiến sĩ tréo măng trên Cồn Cỏ
Đài Bác cho đưa đất mẹ thêm gần
Muôn dòng sông chảy về lòng biển cả
Bác nằm đây nhớ rõ mỗi người thân

III

Bác thường để lại đĩa thịt gà mà ăn trọn mấy quả cà xứ Nghệ
Tránh nói chữ to và đi nhẹ cả trong vườn
Tim đau hết nỗi đau người ở chân trời góc bể
Đến bên Người ta thở dễ dàng hơn

Khi đã quyết rất kiên định mạnh mẽ
Đốt cháy Trường Sơn đánh Mỹ cũng không sờn
Lòng trời biển dịu hiền khi gặp trẻ
Sấm sét im cho nắng ấm chối non
Bác không bằng lòng gọi trận đánh chết nhiều người là “đánh đẹp”
Con xoá chữ “đẹp” đi như xoá sự cạn hẹp trong lòng con
Thêm hiểu lòng Người đối với quân thù như sắt thép
Mà tình thương mênh mong ôm hết mọi linh hồn
Ngoài bảy nhăm, Bác vẫn thường ném bóng
Cái gạt tàn thuốc lá đã hàng năm thôi không nóng trên bàn
Mỗi ban mai Bác luyện chân như ngày xưa tập trèo sườn núi vắng
Con biết lòng Người quyết sống cho miền Nam

Con biết lòng Người quyết sống cho Việt Nam và toàn cầu
Đầu bạc phơ trăm mối nước non nhà
Căn nhà nhỏ những canh khuya vời vợi
Vẫn lo toan tháo cởi những bất hoà
Trái tim lớn đêm ngày quên mệt mỏi
Dệt dải hồng chắp nối bạn gần xa

IV

Ôi lòng Bác bao la trong Di chúc
Vẫn hạt lúa củ khoai chân chất bình thường
Cả dân tộc khóc Người thương mình nhất
Người được thương trên toàn bộ người thương
Người suốt đời quên mình cho Tổ quốc
Khi ra đi chỉ dép lốp chiến trường
Nguồn ánh sáng đến muôn đời chẳng tắt
Vượt cao hơn sự chết, vẫn soi đường
Ba Đình nức nở và ròng ròng nước mắt
Muôn vàn tình thân yêu trùm lên khắp quê nhà

Ôi ta khóc tim ta có vẻ như xé
Từ trái tim giọt lệ hoá câu nguyền
Ta chẳng giấu trước bè bạn quốc tế
Nỗi đau này cao quý thiêng liêng

Ta khóc cho mọi nơi còn xích xiềng áp bức
Cho đời ta và lớp lớp đời sau
Cho Trường Sơn, cho Tháp Mười, cho miền Nam ân hận vẫn chưa được tiếp đón Bác
Ta khóc những lỗi lầm làm tim Bác thêm đau
Ta tự nhủ sức ta trong những dòng nước mắt
Cho ta khóc hôm nay để từ mai ta lao lên đánh giặc ở tuyến đầu

Sao bao năm đồng chí với Người, con gọi Người: Đồng chí
Là khi con vĩnh biệt Người, Đồng chí, Bác Hồ ơi
Con nguyện làm một mảnh của Người, đến trọn đời tận tuỵ
Hồ Chí Minh, người cộng sản rất mực Việt Nam và cực kì chung thuỷ con người
Ta gạt nước mắt ngẩng đầu lên, vẫn nắng Ba Đình trong veoNgười đem về năm trước
Ta thề mang tia nắng này đến nhà mẹ già ở tận chót Cà Mau
Những biên đội không quân như hình ảnh dân tộc ta lượn quanh Người, lớn vượt
Cất cánh bay cao theo tay Bác vẫy trên đầu.

4-10 tháng 9 năm 1969

Nguồn: Cửa mở, NXB Văn học, 1970

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ

9


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Chúng cháu canh giấc Bác ngủ, Bác Hồ ơi…- Hải Như

“Trăng vào cửa sổ đòi thơ”
Bác vừa chợp mắt, xin chờ trăng ơi!

Chúng ta hãy bước nhẹ chân, nhẹ nữa
Trăng trăng ơi, hãy yên lặng cúi đầu…
Trọn cuộc đời Bác có ngủ yên đâu
Nay Bác ngủ, chúng ta canh giấc ngủ.

Hỡi ai đó, không được rời đội ngũ
Theo hàng hai, đi lặng lẽ tiến dần
Đừng khóc oà, hãy rón rén bàn chân
Bước nhẹ nữa. Bác Hồ vừa chợp mắt

Bác nằm đó, bộ ka-ki Bác mặc
vẫn chưa kịp thay, Người vừa ngả lưng nằm.
Nếu ta đoán không lầm; Bác mới đi thăm
Một xóm thợ, xem nơi ăn chốn nghỉ…
Nhưng không phải – vì khi ta ngắm kỹ
Trên má Bác Hồ còn in dấu chiếc hôn
những cháu nhi đồng lớp học đầu thôn
Được Bác ghé thăm, Bác cho bá cổ…

Hỡi ai đó, cắn chặt môi, hãy cố
Đừng để cho tiếng nấc động tai Người.
Bác Hồ vừa chợp mắt ngủ đó thôi
Trước giường Bác, ta nghẹn ngào đứng ngắm
Mái tóc Bác lẫn với mầu gối trắng
Râu Bác thưa cũng bạc trắng một mầu,
Ta muốn làm con nhỏ vuốt chòm râu
Từng sợi bạc dãi dầu sương, nắng, gió.
Đôi dép lốp như cùng ta kể rõ
Người quên Người, dành hết thảy cho ta!
Từ có Bác Hồ, thêm rạng rỡ ông cha
Tên của Bác đẹp thắm trang lịch sử.
Ta đứng lặng trước giấc Người yên Ngủ!
Chúng ta hãy bước nhẹ chân, nhẹ nữa
Trăng trăng ơi, hãy yên lặng cúi đầu…
Trọn cuộc đời Bác có ngủ yên đâu
Nay Bác ngủ, chúng ta canh giấc ngủ.

Hỡi ai đó, đừng gục đầu ủ rũ
Bác dặn ta: nhớ Bác phải vươn mình
Giường Bác nằm chiếu sáng giữa trăng thanh,
Chiếc giường một suốt đời, ta nhớ mãi…
Cạnh nách Bác, đồng chí đi bên ơi, có phải
Ta nhìn như chiếc quạt Bác hay dùng
Chiếc quạt quê nhà, Bác vẫn giắt lưng!
Cùng với khúc ca dao ngọt ngào, Bác thuộc.
Bên gối Bác còn ấm lời non nước
Ánh hào quang sông núi tụ trên mình
Bác chan hoà như biển lớn mông mênh
Hồn dân tộc kết tinh hồn thời đại…

Hỡi ai đó, như trẻ thơ khóc mãi
Hãy lau khô đừng để lệ chảy tràn
Bác không muốn ta chìm trong biển lệ khóc than
Trước khi ngủ, Bác dặn dò tha thiết
Vầng trán Bác in giấc mơ tuyệt đẹp!
Hãy đọc trong mi mắt khép: nụ cười,
Bác Hồ nằm, tay không để buông xuôi
Đặt trước ngực như khi Người dạo mát.
Ôi ta nhơ hai bàn tay của Bác
Vỗ nhịp cho toàn nước hát Kết Đoàn.
Ngày mai đây khi giải phóng Miền Nam
toàn nước hát, vắng bàn tay Bác vỗ…
Ta đứng lặng trước giấc Người yên ngủ!
Chúng ta hãy bước nhẹ chân, nhẹ nữa
Trăng trăng ơi, hãy yên lặng cúi đầu…
Trọn cuộc đời Bác có ngủ yên đâu
Nay Bác ngủ, chúng ta canh giấc ngủ.

Hỡi ai đó, từ Cà Mau về đủ
Tạm dừng bên nhường bước bè bạn xa
Hỏi có ai giàu hơn Bác Hồ ta
Người chợp mắt, cả năm châu cùng đến
Trên giường Bác, chúng tôi không thắp nến
Đã có trăng sao ôm ấp quanh Người
Bác yêu trăng như yêu một con người
Trong thơ Bác, trăng với hoa là bạn
Giao thừa tới từ nay đâu tiếng Bác
Chúc đồng bào chiến sĩ, giọng ngân vang
Giọng của Bác Hồ làm ấm cả không gian
Nghìn thế hệ mai đây còn ấp ủ…

Hỡi ai đó, xiết chặt thêm đội ngũ
Người vẫy ta kia, môi Bác mỉm cười
Bác giữa Ba Đình rực rỡ nắng tươi
Trong tim óc chúng ta, Người vẫn sống
Bác dẫu ngủ, kẻ thù đừng hy vọng
Ánh sáng Hồ Chí Minh mãi mãi soi đời
Bác thức tỉnh ta: giữ lấy kiếp người
Ta thức tỉnh, nguyện bên Người vĩnh viễn
Xin Bác ngủ giữa dòng đời lưu luyến
Với Mác Lênin, giấc ngủ nghìn đời
Chúng cháu canh giấc Bác ngủ, Bác Hồ ơi…

(Chiều 8 tháng 9 năm 1969)

Lăng Bác Hồ
Lăng Hồ Chủ Tịch Hồ

10


Lan Huong Nguyen

Bài thơ: Thơ dâng Bác Hồ – Xuân Diệu

Mỗi lần tranh đấu gay go,
Chúng con đã được Bác Hồ đến thăm.
Chúng con dưới vực sai lầm,
Đang vươn mình, được Bác cầm tay lên,
Lời Cha rất mực dịu hiền,
Như là thấm nhẹ, mà xuyên vào lòng,
Con ngồi trước Bác mênh mông,
Tội nhiều, vẫn chưa dám thẳng trông Cha già.
Bác cười, vẫn đỏ nước da,
Nhưng trên trán rộng tóc đà bạc hơn.
Bác lo nghìn việc giang sơn,
Lo từng tấm áo bát cơm đồng bào;
Nghĩ từ khẩu súng, con dao,
Lại thêm Bác phải nghĩ vào chúng con.
Riêng con lầm lạc tâm hồn,
Người tuy trong Đảng, hồn còn ở xa.
Mỗi người, một lỗi xót xa,
Bốn trăm người, lỗi bao la nặng nề.
Trên đầu tóc Bác sương ghi,
Chắc đôi sợi đã bạc vì chúng con.
– Nghĩ thêm hối hận bồn chồn,
Nhưng lời Bác dạy sắt son vững bền:
“Thoát bùn, nở đoá hoa sen,
Bùn tanh mà vẫn lọc nên hương trời”.
Mắt Cha nghìn thuở sáng tươi
Dìu cho con vượt qua đời tối tăm.

Hôm nay 19 tháng 5,
Lòng con vui sướng như trăm tiếng cười.
Lỗi lầm đã nói được vơi,
Hồn như nở lại dưới trời Chí Minh.
Ngày sinh nhật Bác quang vinh,
Là ngày sinh nhật hồn xanh muôn người.

19-5-1953

Lời bình:

Theo dòng trôi chảy của thời gian, đây là bài thơ thứ hai của Xuân Diệu viết về Bác Hồ, sau bài thơ thứ nhất, bài “Ảnh Cụ Hồ”. Xuân Diệu viết bài thơ này sau bài thơ thứ nhất gần 10 năm, và vào đúng ngày 19/5/1953, ngày Sinh nhật lần thứ 63 của Bác. rất có thể nói, “Thơ dâng Bác Hồ” là một minh chứng về tấm lòng bao dung của Bác Hồ – một tâm hồn, phẩm chất cao quí của một Danh nhân Văn hóa toàn cầu. Hình ảnh Bác mãi là ngọn lửa ngời sáng soi lối giang sơn Việt Nam, mãi là một hình ảnh bất tử trong triệu triệu trái tim của húng ta. Và, cũng là một minh chứng cho tình cảm, lòng biết ơn của Xuân Diệu với Bác Hồ – Người đã đổi đời Thi sĩ và giá trị nghệ thuật thi ca của Thi sĩ.

Ảnh chân dung Bác Hồ
Ảnh chân dung Bác Hồ

Từ khóa: Top 10 Bài thơ hay nhất về Bác Hồ kính yêu của dân tộc ta, Top 10 Bài thơ hay nhất về Bác Hồ kính yêu của dân tộc ta, Top 10 Bài thơ hay nhất về Bác Hồ kính yêu của dân tộc ta

Có thể bạn quan tâm:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *