Dạo gần đây chúng ta nghe thông tin về loại bụi mịn PM2.5 làm ô nhiễm không khí và gây hại lớn đến sức khỏe. Vậy bụi PM2.5 là gì, có tác hại thế nào? Điện máy XANH sẽ giải đáp những thắc mắc về loại bụi gây nguy hiểm này trong bài viết dưới đây nhé.

Bụi mịn PM2.5 là gì?

Bụi mịn PM2.5 là loại bụi mịn có đường kính nhỏ hơn 2.5 μm. những loại bụi mịn như PM2.5 chủ yếu sản sinh ra từ khí thải giao thông (những loại xe cơ giới nhất là xe chạy bằng dầu diesel), nhà máy công nghiệp, nhà máy điện, công trường xây dựng, khói do đốt rác, đốt gỗ, phấn hoa, chất thải công trùng,…

Bụi là hỗn hợp những hợp chất dạng rắn hoặc lỏng bay trôi nổi trong không khí, những hợp chất có trong bụi còn được gọi chung là Particulate Matter – ký hiệu PM. Trong số đó, những hạt bụi có kích thước siêu vi (μm) được biết đến nhiều nhất như: 

  • PM10: Loại bụi mịn có đường kính từ 2.5 đến 10 μm (μm viết tắt của micromet, kích thước bằng một phần triệu mét).
  • PM2.5: Loại bụi mịn có đường kính nhỏ hơn 2.5 μm.
  • PM1.0: Loại bụi siêu mịn có kích thước 1µm.
  • Bụi nano PM0.1: Loại bụi siêu mịn có kích thước dưới 0.1 µm.

Bụi mịn PM2,5 là gì?

Kích thước tượng trung của 1 số loại bụi so với tóc người và hạt cát.

Bên cạnh những khí thải độc hại như SO2, NO2, CO,… bụi mịn và bụi siêu mịn là một trong những tác nhân gây ô nhiễm không khí hàng đầu hiện nay. Điển hình nhất là trong những tháng cuối năm 2019, tình trạng bụi mịn PM2.5 trong không khí đều vượt ngưỡng an toàn nhiều lần.

Ngày 1/10/2019, chỉ số ô nhiễm không khí AQI tại TP Hà Nội là 194 dựa trên số liệu từ website đo chất lượng không khí AirVisual. Theo thang phân loại của AirVisual, chỉ số AQI từ 151-200 là Có hại cho sức khỏe.

Xem thêm: Hướng dẫn kiểm tra mức độ ô nhiễm không khí bằng AirVisual

Tác hại của bụi PM2.5

Theo khuyến nghị của WHO bụi siêu mịn PM2.5 gây ra rất nhiều tác hại đến sức khỏe con người. Bụi PM2.5 xâm nhập vào tế bào theo đường máu chúng sẽ phá hủy cơ chế tự miễn dịch của cơ thể gây nhiều bệnh cấp tính và tổn thương vĩnh viễn đến những cơ quan quan trọng như phổi, tim, não,…

Bụi mịn PM2.5 phá hủy cơ chế tự sản sinh những tế bào tự thực của cơ thể gây ra độc tính.

Tế bào tự thực là tế bào sản sinh ra khi cơ thể xuất hiện protein xấu hoặc cơ thể trong trạng thái đói, chúng sẽ tiêu hóa những protein có hại này hỗ trợ chuyển hóa sản sinh năng lượng.

Tác hại của bụi siêu mịn

Do bụi mịn PM2.5 có kích thước rất nhỏ nên chúng dễ dàng hấp thụ những chất độc hại khác trong không khí gây nguy hại hơn gấp nhiều lần so với bụi PM10. những kim loại được bụi hấp thụ như Cr, Cd, Ni, As và chất aldehyde gây khó dễ cơ chế sửa lỗi của DNA gây nên bệnh ung thư phổi.

Bên cạnh đó bụi mịn PM2.5 phối hợp với những khí độc như SO2, NO2, CO đi vào cơ thể sẽ cản hemoglobin phối hợp oxi khiến tế bào thiếu oxi, là nguyên nhân gây nhiều bệnh đường hô hấp, suy giảm tính năng phổi, làm nặng thêm bệnh hen và bệnh tim.

Đường đi của bụi mịn 2.5

Một nghiên cứu của Tổ chức Y tế toàn cầu WHO và Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế IARC cho thấy, mật độ bụi PM10 trong không khí tạo thêm 10 µg/m3 thì tỷ lệ ung thư tăng 22%, mật độ bụi PM2.5 tăng thêm 10 µg/m3 thì tỷ lệ ung thư phổi tăng đến 36%.

Cách phòng tránh bụi mịn PM2.5

AirVisual

Thang đo ô nhiễm không khí theo tiêu chuẩn AQI.

Sử dụng máy lọc không khí trong nhà

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại máy lọc không khí có khả năng lọc sạch vi khuẩn nấm mốc, những tác nhân gây dị ứng,… đặc biệt lọc được bụi siêu mịn PM2.5 và PM10.

Thậm chí một số máy lọc không khí thông minh như Xiaomi hoàn toàn có thể đo được chất lượng không khí sau khi lọc, giúp người tiêu dùng yên tâm hơn trong suốt quy trình sử dụng.

Máy lọc không khí lọc được bụi siêu mịn

Sử dụng khẩu trang chuyên dụng khi ra đường

Khẩu trang là vật hữu ích khi ra đường trong thời điểm ô nhiễm nặng nề hiện nay. Tuy nhiên khẩu trang thông thường không lọc được những hạt bụi siêu mịn PM2.5.

Để lọc những loại bụi siêu mịn này chúng ta cần đeo khẩu trang chuyên dụng hoặc có một thủ pháp là đeo hai chiếc khẩu trang y tế lồng vào nhau hoặc đeo một lớp khẩu tranglót một chiếc khăn giấy mỏng bên trong (cách này chỉ tạm thời vì gây bí, khó chịu cho người đeo). 

Đeo khẩu trang khi ra đường

Để lọc bụi tốt nhất bạn nên chọn khẩu trang N95 hoặc N99. Khẩu trang N95 lọc được 95% bụi và vi khuẩn, khẩu trang y tế thông thường lọc được 30%-40% lượng bụi, đeo hai lớp khẩu trang y tế thì lượng bụi được ngăn chặn lên 90%.

Khẩu trang chuẩn N95

khuyến nghị cho mọi người để hạn chế tác hại của bụi PM2.5

  • Để hạn chế tác hại của ô nhiễm không khí chúng ta nên tạo thói quen dọn dẹp vệ sinh mũi, họng thường xuyên. Nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng phương pháp ăn uống lành mạnh, tập thể dục, tránh nơi khói bụi nhất hoàn toàn có thể.
  • Đối với trẻ sức đề kháng yếu cần nhắc trẻ đeo khẩu trang mỗi khi ra đường, cho trẻ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, uống nhiều nước, tránh tiếp xúc môi trường bụi bẩn khói thuốc. 
  • Trong những ngày không khí ô nhiễm, hạn chế mở cửa sổ hoặc đi ngoài đường.
Xem thêm

  • 3 cách tự chế tác máy lọc không khí cực đơn giản tận nơi
  • Kiểm tra mức độ ô nhiễm không khí bằng Smartphone trước khi ra đường 

Bụi siêu mịn PM2.5 gây tác hại khôn lường, mỗi người chúng ta nên tự bảo vệ mình trước ô nhiễm không khí và góp phần bảo vệ môi trường bằng những việc nhỏ như không xả rác bừa bãi, hạn chế đi xe cơ giới khi cần di chuyển khoảng cách gần, sử dụng phương tiện giao thông công cộng,… 

Có thể bạn quan tâm:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *