Trước tình thế nguy ngập do Covid-19, châu Á rất có thể học hỏi từ sai lầm lúc đầu của phương Tây trong đối phó với đại dịch.

Phiên điều trần ngày 27/5 trước quốc hội của Dominic Cummings, cựu cố vấn của Thủ tướng Anh Boris Johnson, hé lộ những sai lầm trong cách thức chống dịch lúc đầu của Anh. Ông Cummings chỉ trích chính phủ khi ấy từ chối học theo quy mô ngăn Covid-19 của Đông Á, dẫn đến thất bại khi để hàng trăm nghìn trường hợp nhiễm và hàng nghìn người tử vong mỗi ngày.

Theo James Crabtree, giám đốc điều hành Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế IISS, nhận định của ông Cummings đúng theo nhiều khía cạnh. Phản ứng lúc đầu của của Anh trước đại dịch thực sự là một mớ hỗn độn. Tuy nhiên, trong mẩu truyện được ông Cummings mô tả là gần như điên rồ này, vẫn có những bài học rút ra từ sự thất bại lúc đầu của phương Tây. Điều này đặc biệt rất cần thiết trong bối cảnh Đông Á và Đông Nam Á đang vật lộn với những đợt bùng phát mới với những biến thể nguy hiểm, khó lường.





Cảnh sát tại Kuala Lumpur, Malaysia, hôm 1/6. Ảnh: AFP.

Cảnh sát tại Kuala Lumpur, Malaysia, hôm 1/6. Ảnh: AFP.

Bài học trước tiên và rõ ràng nhất là vai trò quan trọng của một chính phủ phải có đủ nguồn lực để chống lại rủi ro như Covid-19. So với nhiều vương quốc châu Á, những nước châu Âu chi tiêu mạnh tay hơn cho chính phủ. Song, trước Covid-19, bộ máy Anh từng rơi vào tình trạng thiếu ngân sách sau rủi ro tài chính năm 2008, rồi lại bị cuốn vào vấn đề Brexit. Kết quả, Anh bước vào đại dịch với bộ máy hành chính ọp ẹp, thiếu định hướng, không thể đối phó tác dụng với cuộc rủi ro y tế trăm năm có một.

Bài học thứ hai: những chiến lược thành công trong một thời kỳ nhất định vẫn chưa chắc sẽ tác dụng trong giai đoạn tiếp theo. Nhiều nước châu Á – từng là mẫu hình trong đối phó tốt với đại dịch – hiện gặp khó khăn vì thiếu vaccine hoặc khó khăn trong triển khai tiêm.

Những thử thách trên một phần bắt nguồn từ những việc mua vaccine chậm trễ hoặc liên quan đến hệ thống y tế không triệu tập ở những nước như Malaysia và Thái Lan. Việc kiểm soát đại dịch không chỉ có đòi hỏi kế hoạch từ lúc đầu tốt, mà còn cần đầu tư dài hạn vào hệ thống y tế và khả năng quản lý cấp nhà nước.

sau cuối là bài học về sự thích ứng không ngừng. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp của những nền kinh tế đã chống dịch tốt, cụ thể là những “pháo đài” như Australia, New Zealand và Đài Loan.

Theo ông Crabtree, nhóm này hiện phải đối mặt với tình huống khó xử, phức tạp mà ông từng gọi là “lời nguyền của kẻ thắng lợi”. những Chuyên viên cho rằng Covid-19 sẽ không khi nào biến mất mà trở thành một dịch bệnh đặc hữu trên toàn cầu. Do đó, những vương quốc phương Tây – từng chống dịch thất bại – nay lại có lợi thế, do họ đã chuẩn bị sẵn sàng để kiểm soát Covid-19 thay cho xóa sổ virus.

Trái lại, nhiều vương quốc châu Á sẽ bước vào một quy trình chuyển đổi phức tạp hơn. Khi đạt mức độ tiêm chủng cao, những nền kinh tế như Australia và Đài Loan rất có thể phải từ bỏ những chiến lược cứng rắn, quyết liệt. Điều này đồng nghĩa chấp thuận số người nhiễm bệnh, thậm chí tử vong do Covid-19 tăng cao hơn, đổi lại kinh tế mở cửa quay về. Quản lý quy trình chuyển đổi này và giải thích hướng đi mới cho công chúng sẽ không dễ dàng.





Bộ trưởng Y tế Singapore Gan Kim Yong tiêm vaccine Covid-19 hồi tháng 1. Ảnh: Straits Times.

Bộ trưởng Y tế Singapore Gan Kim Yong tiêm vaccine Covid-19 hồi tháng 1. Ảnh: Straits Times.

Dấu hiệu chuyển hướng trong chiến lược đối phó với đại dịch đã xuất hiện ở châu Á. Lawrence Wong, Bộ trưởng Tài chính Singapore, gần đây đề cập tới “một kịch bản hợp lý”. vì vậy, virus sẽ không khi nào biến mất và mọi người phải học cách sống chung.

Trong bài phát biểu ngày 31/5, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long nói về tình trạng “bình thường mới” khi người dân phải chấp thuận xét nghiệm Covid-19 thường xuyên hơn và tiêm chủng. Đây cũng rất có thể là một phần trong chiến lược kiểm soát dịch mới của Singapore.

“Trong bối cảnh bình thường mới, ta sẽ phải học cách sống chung với virus. Mục tiêu của chúng ta là giữ cho toàn thể xã hội khỏe mạnh, đồng thời chấp thuận sẽ có người nhiễm – giống như cách ta đã làm với bệnh cúm hoặc sốt xuất huyết. Chúng ta cũng không hoàn toàn đóng cửa biên giới. Ta cần lương thực, nhu yếu phẩm, lao động, đối tác Sale và khách du lịch. Ta phải giữ kết nối với toàn cầu trong lúc kiểm soát biên giới tác dụng để đảm bảo an toàn cho vương quốc”, ông Lý nói.

Mai Dung (Theo Nikkei Asia)

Có thể bạn quan tâm:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *